Maand van de geschiedenis

O K T O B E R 2020

De Maand van de Geschiedenis is het grootste geschiedenisevenement van Nederland. Samen met honderden musea, bibliotheken, boekhandels en andere culturele organisaties brengen we geschiedenis voor het voetlicht middels talloze uiteenlopende activiteiten.

Met het thema Oost/West gaan we op zoek naar verhalen over ontmoetingen tussen overeenkomsten en verschillen tussen bijvoorbeeld oostelijke en westelijke regio’s en de landschappelijke invloed hierop.

TE BELEVEN:
 
DE MAAS OVER EN WEER   online kijken

Tussen Maastricht en Maasbracht is de Maas een grensrivier. De Grensmaas verbindt zuid en noord maar scheidt oost en west, Nederland en België. In de Romeinse tijd is er in Maastricht een brug gebouwd maar daarbij is het in dit deel van de Maasvallei bijna tweeduizend jaar gebleven. Toch is er ook zonder vaste oeververbindingen altijd veel verkeer over en weer geweest. Het is niet voor niets dat de Grensmaas – zij het voornamelijk aan Vlaamse zijde – ook de Gemeenschappelijke Maas wordt genoemd.

 

EEN GOED GESPREK : SHCL PODCAST   online luisteren 

Het SHCL viert de Maand van de Geschiedenis met een podcast waarin directeur Nico Randeraad, historicus Pieter Caljé en schrijver Sander Kollaard het gesprek aangaan over literatuur, het landschap en het leven... Kollaard en Randeraad behoorden tot de eerste groep studenten die Caljé als jong universitair docent Geschiedenis in zijn werkcollege ontving. Hij was ook beider scriptiebegeleider en gaf hen - eind jaren 80 - goede raad mee: Randeraad moest maar gaan promoveren en Kollaard, die moest wat gaan doen met dat schrijven.
 
 
 
'KOMPELS EN KOELIES': MIJNBOUW IN LIMBURG EN OP SUMATRA   online kijken

“Van alle mijnwerkers die ik gekend heb – en dat waren er duizenden – kon er geeneen zo vloeken als ingenieur Velseboer uit Delft, net terug uit Indonesië.” Dit stoorde mijnwerker Gerard Verschooten nog altijd toen hij zijn memoires neerpende. Tegelijk begreep hij ergens waarom op een Limburgse mijn als de Hendrik nog na de bevrijding ‘koeliedrijversmanieren’ nodig waren. Een omschrijving als koelie was niet ongebruikelijk, maar was in Limburg vooral figuurlijk bedoeld. De koloniën waren immers ver weg en anders.
In augustus 2019 is in Heerlen een Indiëmonument geplaatst. De pers onderstreepte toen, dat juist Zuid-Limburg vanwege zijn mijnindustrie een bijzondere band heeft met het voormalige Nederlands-Indië.

Alle tijd dus om eens die band goed te bekijken. Mensen en ideeën circuleren. Dat deden zij ook tussen de mijnstreken in Limburg en de Oost. Maar trokken mensen tevens lessen uit hun ervaringen of uit kennis? En wat deden zij dan vervolgens daarmee? Kwam het idee van Staatsmijnen van Indië naar Nederlands-Limburg? En had de in Limburg snel gewonnen strijd tegen de mijnworm – dé pandemie van rond 1900 – enige betekenis voor de strijd tegen die volksziekte in Indië?

Deze vragen komen aan de orde in de ‘fotofilm’ die Ben Gales en Martijn van Tol van deStudio in samenwerking met het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg maken en die in de Maand van de Geschiedenis in vier delen digitaal wordt verspreid.